کاردرمانی بیماران سکته مغزی

تیم توانبخشی بیماران سکته مغزی عبارتند از:کاردرمان، فیزیوتراپ و گفتار درمان. این تیم به همراه پزشک (متخصص طب فیزیکی و یامتخصص مغز و اعصاب)، روند درمان و توانبخشی بیماران سکته مغزی را رصد خواهند کردتا بیمار به حداکثر توانایی حرکتی و عملکردی برگردد. این تیم به بیمار کمک میکندتا بیمار بتواند حرکات از دست رفته را بار دیگر به دست بیاورد، دچار عوارض ثانویهناشی از سکته مغزی نشود، عوامل اجتماعی، روحی و روانیای را که برای بیمار مشکلساز هستند، برطرف کند و بهطور خلاصه، بیمار بتواند تواناییهای عملکردی خود را بهحداکثر ممکن برساند.

توانبخشی باید سریعاً و در همان مراحل اولیه پس ازسکته مغزی (بعد از ثبیت بیماری و رفع خطر جانی توسط پزشک) شروع خواهد شد. در اینمرحله پیشگیری از بروز زخم بستر، وضعیت دهی مناسب و انجام تمرینات لازم برایجلوگیری از خشکی مفصل و کاهش دامنه حرکتی مهم است. بعد از وقوع سکته مغزی بیمار یک دوره شوک مغزی را طی میکند که مدت آناز چند روز تا چند هفته متغیر است. در این مرحله عضلات شُل و لخت و حرکت در اندامهای آسیبدیده (یک سمت بدن) تقریباً غیر ممکن است. در بیشتر بیماران بعد از اینمرحله، تون عضلات به تدریج افزایش پیدا میکند.

به طوری که، شانه برگشته به عقب برمی گردد. بازوچرخیده به داخل، آرنج خم، کف دست رو به پایین، مچ و انگشتان دست خم، لگن به عقب،ران معمولاً به خارج می چرخد. زانو صاف، مچ و انگشتان پا خم و به سمت داخل می چرخد.

بازگشت حرکات معمولاً از بالا به پایین است؛ یعنیحرکات شانه و لگن قبل از حرکات دست و پا برمیگردد. کنترل حرکات دست، در آخرینمرحله توانبخشی به دست میآید. حرکات ظریف دست زمانی برمیگردد که بتوان حرکاتشانه و آرنج را کنترل کرد.

این حرکات ابتدا به صورت غیرفعال و باکمک دیگران یا اندام سالم انجام میشود. با گذشت زمان نیاز اندام مبتلا به کمک به تدریج کاهشپیدا میکند و در نهایت بیمار میتواند اندام مبتلا را کاملاً به صورت فعال حرکتدهد. بیمار ابتدا کنترل نشستن، پس از آن ایستادن و در نهایت راه رفتن را به دست میآورد.

گاهی اوقات به علت از دست رفتن قدرت عضلات گردن،صورت و زبان، جویدن و بلعیدن برای بیمار مشکل میشود. اگر عضلات خیلی ضعیف هستندباید غذا خوردن را با تکههای کوچک شروع کرد.گفتاردرمانی در رفع این مشکلات فوق العاده کمک کننده است.

تشویق بیمار به استفاده از سمت فلج دهان هنگام غذاخوردن موجب افزایش حرکات دهان و صورت شده و عضلات ضعیف را نیز تقویت خواهد کرد.درصورت لزوم، نگه داشتن فک بیمار به او کمک میکند که هنگام جویدن و بلعیدن دهانرا بسته نگه دارد. همچنین باید از خوردن و نوشیدن در حالت دراز کشیده خودداریکرد زیرا این حالت بلعیدن را مشکل میکند. نشستن به صورت صحیح و با تنه راستبه جویدن و بلعیدن کمک میکند.