مشکلات گفتاری پس از سکته مغزی

اختلالات گفتاری پس از سکته مغزی

یکی از مشکلات رایج به دنبال سکته مغزی، مشکلات گفتاری و تکلم می باشد. به بیمارانی که پس از سکته مغزی یا ضربه به سر، دچار اختلالات گفتار و زبان می شوند زبان پریش یا آفازی می گویند.

زبان پریشی یا آفازی نوعی مشکل است که فرد مبتلا در بیان اندیشه های خویش و یا درک گفته ها و یا نوشته های دیگران، با مشکل روبرو می شود. این در حالی است که فرد تا قبل از ضایعه کاملاً سالم بوده و هیچ گونه مشکلی نداشته است. گفتار درمانی در درمان اختلالات گفتار و زبان و نیز اختلالات در بلع و غذا خوردن بیماران سکته مغزی مؤثر است. گفتاردرمانی در این افراد هر چه درمان سریع تر آغاز شود، اثرگذاری درمان و نیز کیفیت گفتار بیشتر خواهد بود.

نویسنده: مهکامه سادات قاسم پوری، کارشناس گفتاردرمانی

انواع زبان پریشی(آفازی):

1- آفازی آنومی (Anomic Aphasia)

گفتار روان همراه با درک خوب و تکرار خوب ولی ضعف در نامیدن اشیاء و نام بردن اشیاء و افراد از نشانه های آن است. بیمار به هنگام گفتار آزاد و توصیفی خود و نیز در نوشتن، مشکلات زیادی در نامیدن و نام بردن نشان می دهد. به سبب مشکل در دستیابی به کلمات مناسب، تعداد مکث های نابجا و جمله بافی ها در گفتار بیمار بسیار زیاد مشاهده می شود. همچنین، بیمار از کلمات مبهم و ضمایر نامشخص مانند چیز، اینها، مثلِ و غیره زیاد استفاده می کند.

2- آفازی انتقالی (Conduction Aphasia)

اگرچه بیمار دارای گفتاری روان همراه با درک نسبتاّ خوب است ولی مشکل او این است که کلمات را بسیار زیاد تکرار می کند. این نوع آفازی معمولاّ با آسیب شدید در تکرار کردن ولی با درک و بیان نسبتاّ خوب شناخته می شود.

3- آفازی بروکا (Broca Aphasia)

بیمار دارای گفتاری ناروان همراه با درک نسبتاّ خوب ولی ضعف در تکرار می باشد. گفتار بیمار مبتلا به آفازی بروکا بسیار کم، ناروان و همراه با تکرارهای نابجا و متعدد است. تشخیص کلمات، دستورات ساده، درک داستان کوتاه و درک خواندن تا حدودی محفوظ می ماند.

4- آفازی ورنیکه (Wernicke Aphasia)

بیمار گفتاری روان همراه با درک ضعیف و تکرار ضعیف دارد. ویژگی عمده ی این نوع گفتار این است که گفتار روان و بی محتوا همراه با تعداد بسیار کم واژه های قاموسی ولی واژه های دستوری زیاد و گاهی همراه با واژه های ساختگی را در فرد مشاهده می کنیم.

5- آفازی ترانس کورتیکال حسی (Transcortical Sensory Aphasia)

بیمار گفتاری روان همراه با درک ضعیف ولی تکراری نسبتاّ خوب دارد.

6- آفازی ترانس کورتیکال حرکتی (Transcortical Motor Aphasia)

بیمار گفتاری ناروان همراه با درک خوب و تکرار نسبتاّ خوب دارد.

7- آفازی گلوبال (Global Aphasia)

بیمار گفتاری نا روان همراه با نا توانی شدید در درک و تکرار دارد.

8- آفازی مختلط (Mixed Aphasia)

افراد دچار سکته مغزی باید هر چه زودتر تحت مراقبت های توانبخشی از جمله گفتاردرمانی و کاردرمانی و در مواردی فیزیوتراپی قرار گیرند تا بهبودی سریعتری داشته باشند؛ به طوری که در سه ماه اول فرد بازدهی خوبی نسبت به گفتار درمانی، کاردرمانی و فیزیوتراپی دارد و تا شش ماه این اثرگذاری به شکل مطلوبی ادامه دارد. از آن پس، هرچه از زمان سکته مغزی دور شویم، بازدهی توانبخشی نیز کمتر خواهد بود اگرچه همچنان ضروری و تاثیر گذار است. بنابراین باید سعی شود درمان فرد سریع آغاز شود و با کیفیت ملوب ادامه داشته باشد چرا که در شش ماه اول مغز قابلیت شکل پذیری مجدد و آموزش پذیری بیشتری دارد.